Trong vài năm gần đây, cà phê viên nén (capsule coffee) nổi lên như một lựa chọn hiện đại cho người dùng muốn uống cà phê nhanh gọn nhưng vẫn giữ được chất lượng ổn định. Dù cà phê phin và cà phê hòa tan vẫn là thói quen phổ biến, viên nén dần được ưa chuộng nhờ tính tiện lợi, sạch sẽ và khả năng bảo quản hương vị tốt ở điều kiện thường nhờ đóng gói kín.
Bài viết này tổng hợp quá trình xu hướng hình thành tại Việt Nam, các giai đoạn phát triển, yếu tố thúc đẩy thị trường, nhóm thương hiệu nổi bật và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.
1.Cà phê viên nén là gì?
1.1. Công nghệ nén và chiết xuất
Cà phê viên nén là cà phê rang xay được định lượng sẵn, nén trong viên đóng kín để kiểm soát đồng đều độ xay, độ nén và lưu hương. Khi pha, máy dùng áp lực nước ổn định để chiết xuất nhanh trong thời gian ngắn, giúp mỗi lần pha cho hương vị nhất quán, đồng thời hạn chế oxy hóa và giữ cà phê tươi lâu hơn.
1.2. Vì sao viên nén thường gắn với espresso
Cà phê viên nén phát triển dựa trên nền tảng trải nghiệm espresso, kiểu cà phê được chiết xuất nhanh dưới áp suất cao, tạo shot cà phê đậm đặc cùng lớp crema đặc trưng. Espresso chính là “hệ quy chiếu” cho tiêu chuẩn nhanh, mạnh, chuẩn vị, từ đó kéo theo nhu cầu tối ưu hóa trải nghiệm tại nhà bằng công nghệ viên nén.
- Các giai đoạn phát triển của cà phê viên nén tại Việt Nam
2.1. Giai đoạn du nhập trước năm 2015
Trước năm 2015, khái niệm cà phê viên nén còn rất mới. Thị trường chưa hình thành rõ rệt, người tiêu dùng ít biết đến, chủ yếu xuất hiện rải rác qua các kênh cao cấp hoặc nhóm người dùng thích trải nghiệm.
2.2. Giai đoạn giới thiệu thị trường từ 2015 đến 2017
Đây là thời điểm xu hướng bắt đầu được “đặt tên”. Một số thương hiệu quốc tế giới thiệu hệ máy và viên nén vào Việt Nam, quảng bá mô hình pha nhanh chỉ với thao tác cho viên vào máy và bấm nút. Bên cạnh đó, các thương hiệu viên nén khác cũng xuất hiện thông qua kênh khách sạn, nhà hàng và phân phối chọn lọc. Ở phía doanh nghiệp nội địa, đã có những thử nghiệm đưa viên nén ra thị trường nhưng chưa tạo được sức lan tỏa mạnh.
2.3. Giai đoạn tăng tốc từ 2018 đến 2019
Thị trường sôi động hơn khi có các khoản đầu tư lớn, đặc biệt là việc nội địa hóa sản xuất viên nén giúp tối ưu chi phí và tăng độ sẵn có. Cũng trong giai đoạn này, nhiều thương hiệu Việt bắt đầu tham gia sâu hơn, tạo thế cạnh tranh rõ rệt hơn về sản phẩm, hệ máy tương thích và câu chuyện trải nghiệm.
2.4. Giai đoạn mở rộng và định hình xu hướng từ 2020 đến nay
Từ năm 2020, xu hướng pha cà phê tại nhà tăng mạnh, đặc biệt trong giai đoạn giãn cách do COVID 19. Nhu cầu “cà phê chuẩn quán tại nhà” trở thành động lực quan trọng, kéo theo việc máy pha cá nhân, trong đó có máy dùng viên nén, được lựa chọn nhiều hơn ở đô thị. Những năm sau đó, phân khúc này tiếp tục nóng lên khi các thương hiệu cao cấp mở rộng hiện diện, đồng thời thị trường bán lẻ và thương mại điện tử giúp người dùng dễ tiếp cận hơn.
- Những yếu tố thúc đẩy xu hướng
Các yếu tố thúc đẩy xu hướng cà phê viên nén tại Việt Nam không đến từ một lý do duy nhất, mà là sự cộng hưởng của nhiều thay đổi trong thói quen sống, nhu cầu tiêu dùng và sự phát triển của thị trường. Dưới đây là những động lực nổi bật nhất.
- Tiện lợi và tiết kiệm thời gian, chỉ cần thao tác bấm nút là có ngay đồ uống nhanh gọn, ít dọn dẹp, rất hợp với nhịp sống bận rộn và môi trường văn phòng.
- Chất lượng đồng đều, trải nghiệm ổn định, viên nén được định lượng và đóng gói theo chuẩn nên hạn chế chênh lệch do tay nghề pha, giữ hương vị nhất quán mỗi ngày.
- Đa dạng lựa chọn và cá nhân hóa, dễ chọn theo gu từ đậm nhạt, kiểu rang đến phong cách đồ uống, phù hợp mô hình mỗi người một viên trong gia đình hoặc văn phòng.
- Thu nhập tăng và phong cách uống hiện đại lan rộng, nhóm khách hàng mới sẵn sàng đầu tư thiết bị gia dụng và thói quen uống espresso cùng các đồ uống nền espresso phổ biến hơn ở đô thị lớn.
- Cú huých từ giai đoạn COVID 19, thói quen uống cà phê chuyển về nhà khiến máy pha viên nén trở thành giải pháp thay thế hợp lý cho trải nghiệm quán và góp phần tăng tốc nhu cầu.
- Tăng giá trị cho hạt cà phê Việt Nam, viên nén thuộc nhóm chế biến sâu giúp nâng giá trị so với xuất khẩu nguyên liệu thô nên được nhìn nhận tích cực ở góc độ phát triển ngành.
- Giá cả dần dễ tiếp cận, chi phí máy và viên nén mềm hơn nhờ quy mô và kênh phân phối rộng, giúp giảm rào cản cho người dùng phổ thông.
Nhìn chung, cà phê viên nén phát triển nhờ giải quyết đúng bài toán của người tiêu dùng hiện đại nhanh gọn ổn định dễ cá nhân hóa, đồng thời mở thêm hướng nâng giá trị cho cà phê Việt Nam.
- Thương hiệu và hệ sinh thái thị trường
Thị trường hiện có sự hiện diện song song của các tập đoàn quốc tế và thương hiệu Việt, mỗi bên đi theo chiến lược khác nhau: phổ thông dễ tiếp cận, cao cấp tập trung trải nghiệm, hoặc khác biệt hóa bằng câu chuyện sản phẩm và cải tiến vật liệu. Ngoài ra còn có nhóm nhà phân phối, đơn vị cung cấp giải pháp máy và viên nén đa hệ, đóng vai trò quan trọng trong việc “giáo dục thị trường”, mở rộng độ phủ và giúp người dùng tiếp cận dễ hơn.
- Hành vi người tiêu dùng thay đổi như thế nào
Cà phê viên nén chưa thay thế cà phê phin, nhưng đang mở thêm một thói quen mới. Nhóm đón nhận sớm thường là người trẻ ở đô thị, dân văn phòng, người từng trải nghiệm phong cách uống quốc tế, hoặc gia đình muốn có góc pha cà phê riêng tại nhà. Bên cạnh đó, yếu tố minh bạch nguồn gốc và tiêu chuẩn sản phẩm cũng khiến một phần người tiêu dùng ưu tiên viên nén vì cảm giác an tâm hơn.
Nhìn chung, cà phê viên nén phát triển nhờ giải quyết đúng bài toán của người tiêu dùng hiện đại nhanh gọn ổn định dễ cá nhân hóa, đồng thời mở thêm hướng nâng giá trị cho cà phê Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, Rolypoly lựa chọn tiếp cận cà phê viên nén từ chính nền tảng nguyên liệu trong nước. Từ kinh nghiệm gia công cà phê, Rolypoly đưa công nghệ viên nén về Việt Nam, tận dụng thế mạnh Robusta đậm đà và Arabica thơm tinh tế để tạo ra những viên nén được cân chỉnh phù hợp với gu uống hiện đại. Mục tiêu không nằm ở việc thay đổi thói quen uống cà phê truyền thống, mà là mang đến thêm một lựa chọn tiện lợi, chỉn chu và ổn định cho những khoảnh khắc cần một tách cà phê nhanh gọn nhưng vẫn có chiều sâu hương vị.
