Từ tách espresso đến cà phê viên nén hiện đại

Có thể nhiều người sẽ bất ngờ khi biết rằng cà phê viên nén không phải là một xu hướng mới xuất hiện gần đây, mà đã được hình thành từ hơn bốn thập kỷ trước. Năm 1976, từ cảm hứng trong một chuyến đi đến Ý và quan sát cách một quán cà phê đông khách tạo ra những ly espresso nhiều bọt khí, một kỹ sư người Thụy Sĩ đã bắt đầu hành trình tìm cách tái tạo trải nghiệm đó theo phương thức đơn giản hơn. Từ những thử nghiệm ban đầu, ý tưởng về một cấu trúc khép kín giúp kiểm soát quá trình chiết xuất dần được hình thành, đặt nền móng cho sự ra đời của cà phê viên nén với hình dáng đặc trưng quen thuộc ngày nay.

1.Cà phê viên nén là gì?

1.1. Cà phê viên nén hoạt động như thế nào?

Cà phê viên nén là sự kết hợp giữa rang xay chính xác, định lượng chuẩn và nén áp suất trong từng viên giúp kiểm soát đồng đều độ xay, độ nén và khả năng lưu hương. Khi pha, máy sử dụng áp lực nước ổn định để chiết xuất trọn vẹn hương vị trong thời gian ngắn, đảm bảo mỗi lần pha đều đậm hương, tròn vị và nhất quán, đồng thời giữ cà phê tươi lâu và hạn chế oxy hóa.  

1.2. Cà phê viên nén ra đời từ đâu?

Sự ra đời của cà phê viên nén đã tạo nên một cuộc cách mạng trong cách thưởng thức cà phê, góp phần thúc đẩy sự phổ biến của một trong những thức uống đặc trưng nhất thế giới: ly cà phê đen nhỏ nhưng đậm mạnh được gọi là espresso. Cà phê có thể được pha theo nhiều cách khác nhau, nhưng espresso đang dần trở thành lựa chọn hàng đầu của những người sành cà phê. Espresso được pha bằng cách dùng áp suất rất cao để ép nước nóng đi qua lớp cà phê xay mịn trong thời gian chưa đến 25 giây. Kết quả là một shot cà phê đậm đặc, phía trên phủ lớp bọt màu nâu socola mịn đặc trưng, được gọi là crema.

2.Espresso – nền tảng của cà phê viên nén

Sự ra đời của cà phê viên nén gắn liền với espresso, bởi espresso chính là phiên bản nguyên bản làm nền tảng trước khi công nghệ được phát triển và hoàn thiện thành những viên cà phê như hiện nay.

2.1. Những ly espresso đầu tiên của nước Ý

Văn hóa thưởng thức cà phê của người Ý, với espresso làm trung tâm, đã trở thành nền tảng định hình nên rất nhiều cách thưởng thức cà phê hiện đại như ngày nay. Trong tiếng Ý, espresso có nghĩa là nhanh. Vào đầu những năm 1900, Luigi Bezzera là một nhà phát minh người Ý, vì không hài lòng với việc phải chờ quá lâu cho một tách cà phê vào buổi sáng, ông đã chế tạo thêm áp suất hơi nước vào máy pha cà phê của mình.  Tuy sở hữu tư duy kỹ thuật vượt thời đại, Luigi Bezzera lại không thành công trong việc đưa phát minh của mình ra thị trường. Phải đến khi Desiderio Pavoni, một doanh nhân người Ý, mua lại bằng sáng chế vào năm 1905, espresso mới thực sự được thương mại hóa, lan tỏa khắp nước Ý và dần làm thay đổi cách cả thế giới thưởng thức cà phê vào những đầu thế kỉ 20.

2.2. Sự phát triển của espresso

Công nghệ pha espresso đã liên tục được hoàn thiện qua nhiều thập kỷ nhằm cải thiện chất lượng chiết xuất và hương vị. Năm 1938, Cremonesi giới thiệu máy pha sử dụng bơm piston, giúp kiểm soát dòng nước tốt hơn và loại bỏ vị khét thường gặp khi dùng hơi nước hoặc nước sôi trực tiếp. Tiếp đó, Achille Gaggia phát triển hệ thống bơm piston lò xo, cho phép tạo áp suất ổn định và tách biệt hoàn toàn khỏi nồi hơi. Chính cải tiến này đã góp phần hình thành lớp crema mịn đặc trưng, trở thành dấu ấn không thể thiếu của espresso. Đến năm 1961, Faema ra mắt máy pha espresso sử dụng bơm điện, giúp duy trì áp suất đồng đều trong suốt quá trình chiết xuất. Đây được xem là cột mốc quan trọng, đặt nền móng cho thế hệ máy pha espresso hiện đại và mở đường cho các công nghệ pha cà phê chính xác, tiện lợi về sau.

3.Từ espresso đến cuộc cách mạng cà phê viên nén

Espresso nhanh chóng trở thành một hiện tượng trong thế giới cà phê nhờ gu thưởng thức đậm vị, tươi mới từ cà phê rang xay sẵn. Từ nền tảng đó, hàng loạt thương hiệu cà phê nổi tiếng đã ra đời và phát triển mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu.

3.1. Khi phát minh phải đi cùng khả năng thương mại hóa

Eric Favre, con trai của một nhà sáng chế trong lĩnh vực nông nghiệp, sớm được khuyên rằng việc phát minh chỉ thực sự có ý nghĩa khi có thể đi vào đời sống. Năm 1975, trong thời gian làm việc tại bộ phận bao bì của Nestlé tại Thụy Sĩ, ông có cơ hội tiếp cận toàn diện các khâu nghiên cứu, sản xuất, bán hàng và marketing. Giữa bối cảnh cà phê hòa tan đang thịnh hành, ông lại theo đuổi một mục tiêu khác biệt: đưa trải nghiệm espresso Ý chuẩn mực đến từng gia đình.

3.2. Khoảnh khắc khám phá công thức espresso

Cùng vợ người Ý, Favre đi khắp nước Ý để tìm kiếm ly espresso hoàn hảo và cuối cùng dừng chân tại một quán cà phê lâu đời tại Rome. Không chỉ hương vị, cách pha của người pha chế mới là điều khiến ông chú ý. Việc bơm piston nhiều lần trước khi nước tiếp xúc với cà phê đã vô tình đưa không khí vào quá trình chiết xuất, giúp tinh dầu được oxy hóa nhanh và hương thơm bung tỏa mạnh mẽ hơn. Từ đó, ông nhận ra espresso là sự kết hợp hài hòa giữa không khí, nước và tinh dầu cà phê.

3.3. Từ nguyên lý chiết xuất đến hình dạng viên nén

Trở về Thụy Sĩ, Favre bắt tay thử nghiệm và nhận ra rằng espresso đối với nước cũng giống như nước có ga so với nước lọc, khi những bọt khí nhỏ vỡ ra trên đầu lưỡi và đánh thức vị giác. Ông thiết kế một buồng chiết xuất khép kín hình bán cầu, kiểm soát áp suất, lượng nước và độ nén, từ đó hình thành nguyên mẫu viên cà phê đầu tiên, ban đầu có hình dáng giống chiếc mũ quả dưa và dần tiến hóa thành viên nén như ngày nay.

3.4. Monodor và bước tiến về công nghệ

Năm 1991, Favre thành lập Monodor tại Thụy Sĩ và tiếp tục hoàn thiện công nghệ theo hướng bền vững hơn. Thay vì sử dụng bộ lọc nhôm riêng biệt, ông phát triển cơ chế để viên nén tự tạo bộ lọc khi chịu áp suất cao trong quá trình pha. Nước được bơm vào làm cà phê nở gấp nhiều lần thể tích, tạo áp lực tự nhiên để chiết xuất trọn vẹn hương vị, trong đó phần bao bì chỉ chiếm khoảng 12%, phần còn lại là cà phê. Cùng với bước tiến này, nhiều hãng cà phê và máy pha viên nén đã ra đời nhằm phục vụ nhu cầu cá nhân. Khi máy và viên nén đều được thiết kế gọn nhẹ, tiện dụng hơn so với máy espresso truyền thống vốn chỉ phù hợp cho quán cà phê, trải nghiệm espresso vì thế đã được đưa về không gian gia đình và văn phòng.

4.Rolypoly và hành trình cà phê viên nén tại Việt Nam

Hiện nay, tại Việt Nam, máy pha cà phê viên nén đang dần trở nên phổ biến nhờ thao tác nhanh gọn và dễ sử dụng. Nhiều doanh nghiệp cũng lựa chọn máy pha viên nén như một giải pháp pha cà phê tiện lợi cho văn phòng và không gian làm việc. Nhiều hộ gia đình đã biến máy pha viên nén thành một góc pha cà phê riêng, và mỗi cá nhân cũng có thể dễ dàng sở hữu cho mình một không gian thưởng thức cà phê cá nhân ngay tại nhà. Để đáp ứng nhu cầu đó, Rolypoly từ một nhà máy gia công cà phê đã đưa công nghệ cà phê viên nén về Việt Nam. Tận dụng nguồn cà phê Việt Nam thuộc nhóm hàng đầu thế giới, đặc biệt là Robusta đậm đà và Arabica thơm tinh tế, Rolypoly kết hợp cùng công nghệ viên nén để mang đến trải nghiệm espresso tiện lợi nhưng vẫn trọn vẹn hương vị. Bên cạnh đó, Rolypoly còn đưa nhiều dòng cà phê chọn lọc vào từng viên nén, để mỗi lần pha đều là một tách cà phê chỉn chu và nhất quán. Nếu bạn đang tìm một cách thưởng thức cà phê nhanh gọn nhưng vẫn có gu, Rolypoly sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong từ tách cà phê.